کانال های صوتی

از شما خواسته اند که صدایی را ضبط نمایید.

 

 

ضبط صدا، امروز، چنان به سادگی و آسانی است که در هیچ زمان دیگری امکان نداشت.

تنها چیزی که امروزه باید بدانید:

پاسخ به چند پرسش است که تا به آن ها پاسخ نداده اید به ضبط صدا اقدام ننمایید!

**********

 

 

به آرمان شهر دانش و فرهنگ خوش آمدید! و ما در این آرمان شهر به دنبال آن هستیم تا به ساده ترین شکل ممکن، پیچیده ترین مباحث تکنولوژی را، آموزش داده و کاربردی نماییم.

**********

 

پرسش آغازین ما این است:

صدای تولید شده، در چه جایی استفاده خواهد شد؟

چه بسا قرار است با تشکیل یک رادیوی اینترنتی، خبرهای گوناگون را به گوش علاقه مندان برسانید. شاید هم قرار است برای ساخت یک فیلم مستند، صدای روی فیلم (Narration) را شما تهیه کنید. دیر یا زود هم با شکل گیری و جا افتادن صدای فراگیر (دالبی)، (Surround) لازم است با شیوه ی تولید یک صدای چند بعدی اشنا شوید.

در هر صورت آن چه روشن است داریم در مورد گویندگی (Vocal)، (Speech) و یا ضبط صدای محیط (Ambiance) و یا ذخیره نمودن اجرای یک موسیقی، گفتگو می نماییم.

 

 

چنانچه در اینجا گفته شد، با وجود همه ی توانایی های صدای دیجیتال برای ترمیم صدا (Restoration)، شرط اول داشتن یک میکروفن خوب است.

با داشتن یک میکروفن خوب، بخشی از نگرانی ما برای داشتن یک صدای خوب برطرف خواهد شد، اما همین که میکروفن را به سیستم کامپیوتر وصل نموده و گزینه ی Record را برای ضبط فشار دهیم و یا یک فایل جدید را ایجاد نماییم، پرسشی مهم در برابر شما آشکار خواهد شد.

 

 

چه کانالی را برای ضبط صدای خود انتخاب نماییم؟

هر گونه خروجی که مایل به گرفتن از نرم افزار باشید، بدون شک، ورودی صدای شما باید، بالاترین و بهترین باشد و در این میان انتخاب کانال استریو طبیعی است اما در واقع چنین نیست.

**********

 

اگر از رادیو به یک پیام گوش می دهید و یا با تلفن گفتگو می نمایید و بسیاری از فایل های صوتی که از اینترنت دانلود نموده و یا به صورت استریم (Stream) به آن گوش فرا می دهید، مونو (Mono)، مونوفونیک، هستند.

 

 

"یک دستگاه پخش مونوفونیک"

 

 

صدای مونو، در یک کانال ضبط شده، از همان یک کانال پخش می شود، اگر چه از یک یا دو باند به گوش برسد.  بیشتر سیستم های صوتی صدای مونو را دریافت نموده و از دو باند، به یک شکل پخش می نمایند.

چنین صدایی، اگرچه به اندازه ی نصف صدای استریو (Stereo) با همان مشخصات، حجم دارد، از نظر کیفیت، هیچ تفاوتی با آن ندارد.

 

 

برای یک گفتگوی عادی و پخش آن در هر جایی، کانال صدای مونو انتخاب مناسبی است و به همین دلیل، حتی بهترین میکروفن های موجود و گران قیمت ترین آن ها، بیشتر مونو هستند. اگر درخواست صدای دالبی را هم داشته باشید، شما باید از پنج میکروفن مونو بهره بگیرید تا بهترین صدای موجود را داشته باشید.

 

 

یک میکروفون مونو با کارایی بالا


**********

 

کانال استریو، (Stereo)، استریوفونیک، از دو کانال جداگانه ی مونو تشکیل شده است. این دو کانال به چپ (Left) با حرف L و راست (Right) با حرف R  تقسیم می شوند و در واقع اگر نیاز به فضاسازی صوتی، ترکیب دو صدا از دو باند گوناگون و افت و خیز صدا را در باندهای چپ و راست ندارید، استریو، در عمل، دو باند همگون و همسان مونو است.

نکته ی مهمی که اینجا باید به آن توجه نمود، این است که در نرم افزارهای حرفه ای همانند آودیشن به راحتی می توان یک صدای مونو را به استریو و یا استریو را به مونو تبدیل نمود.

یک میکروفن استریو

 

 

استریو از Stereophonic به مفهوم “چندصدایی” اما در واقع دو کانال صوتی در برابر دو گوش که می شنویم، گرفته شده است.

 

**********

“چند صدایی” واقعی، اول بار توسط لابراتوار دالبی تولید شد که “صدای فراگیر” نام گرفت. صدای دالبی، زیبا، زنده، پرشور، طبیعی و اثرگذار است.

من با شنیدن صدای دالبی، همیشه به یاد موتور سوارانی می افتم که بر روی دیوار مرگ می چرخند!

رانندگان بر روی دیوار مرگ!

فرض کنید شما در وسط این دایره، در دل گودی میانی دیوار ایستاده اید و چشم های خود را بسته اید. اکنون موتور پیرامون شما در گردش است. ساختاری که آفرینش به ساختمان گوش ما داده است، این توانایی را به ما می دهد که همانند رادار، سمت و سوی صدا را تشخیص دهیم و جهت آن را بدون دیدن، حس کنیم.

صدای دالبی در پی آن است تا چنین صدای زنده ای را برای ما شبیه سازی کند. دالبی آمده است تا صدا را به کمک چندباند مونو، در چند سوی ما زنده نمایی کند و شور و حال نشستن در میان یک ارکستر سمفونی به ما بدهد و یا ما را به دل یک میدان جنگ ببرد و در میدان مسابقه، هر صدایی را از همان سو، بشنویم.

 

 

 

در این سیستم، دو کانال در روبرو “چپ” و “راست” با همراهی یک ساب ووفر (Sub woofer) و دو کانال دیگر “چپ” و “راست” در پشت سر قرار می گیرند که به طور مثال اگر قرار است هواپیمایی از روی دوربین فیلم برداری پرواز کند، ما صدای آن را از پشت سر می شنویم که به مرور این صدا به باندهای روبروی ما منتقل می شوند و حس شنوایی ما، این پرواز را به صورت زنده و سه بعدی درک می کند.

این، تنها مدل دالبی نیست، دالبی استریو، دالبی سارراند، دالبی ای سی ۳ و چندین مدل دیگر با تعداد کم و زیاد باند و نیز نوع فرمت صوتی متفاوت وجود دارند که در سینماها و یا سیستم های خانگی متفاوت، از آن استفاده می شود و تعداد باندهای تشکیل دهنده ی آن از سه تا هشت و یا بیشتر، وجود دارد.

 

 

ساب ووفر در این میان صداهای بم و قوی را با فرکانس کم پخش می کند. با گرفتن دست، روبروی ساب ووفر لرزش آن را به خوبی حس می کنیم. ساب ووفر در ایجاد صداهای غرش و انفجار و پدیده هایی همانند ترس و وحشت و هیجان، نقش مهمی دارد.

 

یک ساب ووفر قدرتمند!

 

“جنگ ستارگان” اثر ارزشمند جورج لوکاس، صدای دالبی را در سینماها رواج داد. تماشای صحنه های بی همانند این فیلم به همراه صدای فراگیر، چیزی نیست که هیچ زمانی از خاطر برود.

 

میکروفنی جهت ضبط زنده ی صدای فراگیر

 

با این حساب، صدای دالبی، هم اکنون، شنیدنی ترین و جذاب ترین شکل ضبط و پخش صدا است. خوشبختانه نرم افزارهایی همانند Adobe Audition CS5 و Adobe Premiere Pro CS5 امکان کار با صدای دالبی را به ما می دهند.

 

 

**********

 

خُب، حالا زمان انتخاب فرا رسیده است.

– اکنون می دانید که برای هر گونه گفتگو و مصاحبه، صدای روی فیلم، به میکروفن مونو و کانال ضبط صدای مونو روی خواهید آورد.

– برای ضبط صدای یک مراسم، به همراه محیط پیرامون، دستگاه های موسیقی، هم خوانی، یک میکروفن استریو و یا دالبی به شما کمک خواهد نمود. این صدا باید در کانال استریو ذخیره شود.

به یاد داشته باشید که صدای دالبی در استودیو ساخته می شود. با دریافت صداهای مورد نیاز به صورت مونو و ترکیب آن در کانال های صدای فراگیر، می توانیم شدت و ضعف هر صدا را در باندهای موجود کم و زیاد کنیم و صدای کنترل شده و مناسب را ایجاد نماییم.

**********

 

و آخرین نکته تحویل محصول به کارفرما است.

آیا خروجی شما در اینترنت پخش خواهد شد؟

آیا کیفیت در اینترنت مهم است؟

در پاسخ به این دو پرسش، بهترین صورت ممکن، گرفتن خروجی با دو کیفیت است تا هر کاربری بنا به دسترسی و نیاز خود، توانایی انتخاب و دانلود را داشته باشد:

– کیفیت خیلی خوب و عالی با حجم زیاد

– کیفیت پایین، مونو، با حجم کم

 

آیا خروجی شما در یک پروژه ی سینمایی و یا مستند استفاده می شود؟

در این صورت خروجی با حجم بسیار بالا و بدون هیچ گونه فشرده سازی (بی اتلافLossless باید گرفته شود. به صورت پیش فرض قبل از گرفتن خروجی آودیشن در صورتی که از فشرده سازی هایی همانند MP3 استفاده نمایید به شما اخطار Lossy را خواهد داد. این یعنی قسمتی از داده های فایل موجود، برای کم شدن حجم فایل، حذف خواهد شد.

من در این موارد، از فرمت Wave PCM با تنظیم گزینه ی Uncompressed استفاده می نمایم.

می ماند دو نکته ی دیگر Sample Rate و Bit depth که در گفتارهای پس از این به آن دو خواهیم پرداخت.

 

روز و روزگارتان خوش!

یادتان باشد در تولید محتوا، هیچ چیزی جای صدا را نخواهد گرفت:

“تنها صداست که می ماند!”

 

دوستان کارشناس صدا و علم آکوستیک، با پوزش از این که شاید برخی نکته ها و مثال ها که برای نزدیک شدن ذهن به موضوع آمده است، چندان دقیق و کارشناسی نباشد، خواهشمند است دیدگاه ها و راهنمایی های خود را از آرمان شهر دریغ نفرمایید.
با سپاس!

.

و بیایید، بیاندیشیم، بسیار هم!

**********

..
.

مهرداد

Edutopia.ir

“در بهره برداری از نگاره های آرمان شهر دانش و فرهنگ نام و پیوند به این پایگاه را از یاد نبرید!”

برای چاپ و نشر، اجازه ی کتبی لازم است.

دیدگاه های خود را درج نمایید!

سربلند و پیروز باشید!

468 ad

۳ دیدگاه‌ها

  1. نیره رستگار مقدم says:

    مطالب بیان شده خیلی جالب بود متشکرم

  2. محمودی says:

    مطالب مفید و کاملا کاربردی بود .
    متشکرم .

  3. ناشناس says:

    سلام وخسته نباشید.

    من میخوام برای کاری که دارم انجام میدم ،صدای استریو دالبی ضبط کنم، شما فرمودین صدای دالبی فقط در استودیو ساخته میشه. خیییلی ممنون میشم اگه از مرحله ضبط تا خروجی راهنماییم کنید. اینکه چطور ضبط کنم و چطور با فیلم سینک کنم
    کیمیا حقیقی

نوشتن دیدگاه