مدرسه ی فردا (رسانه)

مدرسه، امروز در کشاکش میان مدرسه ی دیروز و مدرسه ی فردا و جمله ی دست اندرکاران، سرگردان میان گذشته و آینده! نگران چیزهایی که از دست برود و دلواپس چیزهایی که شاید به دست نیاید!

اما مدرسه ی فردا چگونه باید باشد؟

.

**********

به آرمان شهر دانش و فرهنگ خوش آمدید و در این گیر و دار بهترین پاسخی که به نظر می رسد، این است:

.

“عمر مدرسه ی دیروز به پایان رسیده است، مدرسه های دیروز را ببندید!”

.

اگر روزی، روزگار ترس و نگرانی از بستن مدرسه از وجود ما رخت بربست و به این پاسخ رسیدیم که: باید مدرسه را ببندیم، این پرسش نمودار خواهد شد که:

“چه چیزی می تواند جای مدرسه ی دیروز را بگیرد؟”

.

بیایید در بستن مدرسه تردید نکنیم اما، با نگاهی ژرف و موشکافانه به جامعه ی فردا، به دنبال جایگزین باشیم.

مدرسه که دیروز اساس و پایه ی سواد و دانش بود، امروز کارآیی خود را از دست داده است، چه چیزی می تواند و شایستگی آن را دارد که جایگزین مدرسه ی دیروز و آموزش دهنده ی دنیای فردا باشد؟

برای پاسخ به چنین پرسشی، باید نیم نگاهی به جامعه ی فردا داشته باشیم.

.

جامعه ی فردا بر پایه ی سه محور خواهد چرخید.

این سه محور اگر در جای درست قرار داشته باشند، جامعه، کامل، پویا و شکوفا خواهد بود:

.

۱- رسانه

۲- شرکت ها

۳- ان جی او (سازمان های غیر دولتی- سازمان های مردم نهاد)

.

هر گزینه ی دیگری که در اندیشه ی شما باشد می تواند در دل این سه نهاد جای بگیرد اما این سه نهاد چگونه می توانند در آموزش و پرورش نقش خود را ایفا نمایند و اثر بگذارند؟

 .

بیایید در گام آغازین به رسانه ها از دید آموزشی نگاهی دوباره بیافکنیم!

.

در جامعه ی فردا، رسانه از پیش از تولد با ما همراه خواهد بود.

این رسانه ها هستند که می توانند به زنان و مردان، در آشنایی با راه کارهای ازدواج، آشنایی با تجربه های زندگی، دیدگاه ها، خاطره ها، نقد و بررسی ها و فوت و فن یک زندگی ایده آل و ارزشی، آموزش، تجربه و سرمشق لازم را بدهند.

مشاورین ازدواج و اندیشمندانی که در یک فضای مجازی، گام به گام همراه شما خواهند بود تا در هر لحظه که به وجود آنان نیاز داشته باشید، پاسخ گوی شما باشند و از آموزش و راهنمایی شما کوتاهی نخواهند ورزید.

.

کودک فردا، از زمان تولد، عضوی از یک جامعه ی مجازی در دنیای رسانه ها خواهد بود و می تواند رابطه ی دو سویه ی (Interactive) خود را آغاز نماید.

 

 

رسانه به عنوان دانای کل چشم کودک را به جهان خواهد گشود و واقعیت افزوده گام به گام با او همراه خواهد بود و به رشد و شکوفایی او کمک خواهند نمود.

این رسانه است که به او الفبا را خواهد آموخت و شیوه ی نقاشی کردن، درست حرف زدن و حتی درست راه رفتن را به او یاد می دهد.

رسانه در جهان فردا، یک عنصر اینتراکتیو، دوسویه و سرشار از خود و بازخورد خواهد بود و به دست هر فردی، دم به دم رشد می کند، تجربه می نماید، تجزیه و تحلیل می شود و به راه کارهای نوین می رسد.

دوباره و دوباره و دوباره، راه کارهای نو، تجربه می شود، تجزیه و تحلیل می شود، لایروبی می شود و باز نو می شود و این نو به نو شدن، باعث رشد و شکوفایی زنده و پوینده شدن و به روز شدن اعضای خود خواهد شد.

.

آری، رسانه در دنیای فردا در دست هیچ فردی نخواهد بود، همه در آن اثر می گذارند و همه از آن اثر می پذیرند پس:

از چه رو رسانه نتواند جای مدرسه را پر کند؟

.

همین امروز هم رسانه، نقش خود را در آموزش و گسترش ایده ها و تجربه ها دارد و این نقش، کوچک هم نیست.

شاید، اگر به مخروط تجربی ادگار دیل نظری بیافکنید، با دیدن سطح یادگیری کم ترِ تلویزیون و رادیو و دیگر رسانه ها، بگویید، رسانه نمی تواند جایگزین خوبی برای مدرسه باشد!

.

گفته ی شما درست و بجاست.

صدا، فیلم، متن، عکس، به عنوان رسانه در جایگاه “داده” ایستاده اند و به خودی خود ارزش کمی دارند. هر چند همین جایگاه کم هم، از مدرسه ی امروز بسیار بسیار بالاتر و فراگیرتر است اما چیزی که رسانه ها به آن تبدیل می شوند، اطلاعات است.

جالب است که بدانید، این اطلاعات با دست کاری همان داده ها به دست خود فراگیر به وجود می آید.

این در گام اول به معنای درگیر نمودن دانش آموز با موضوع است. آموزگاران امروز تا چه اندازه موفق می شوند تا دانش آموز خود را با موضوع درسی درگیر نمایند؟

نکته ی دیگر آن که این داده ها در ساختار آموزشی به بازی بیشتر شبیه خواهند بود تا آموزش!

یک بازی دارای ساختار تعاملی است، به گونه ای بده، بستان، است.

هر حرکتی، پاسخی دارد و آن پاسخ خود یک امتیاز است. در صورت نگرفتن یک پاسخِ درست، فراگیر (بازیکن) به دنبال حرکت های دیگری است که بتواند پاسخ درست را دریافت نماید. در دل این درگیری برای رسیدن به پاسخِ درست و گرفتن نتیجه، فرآیند آموزش و یادگیری، به بهترین صورت ممکن جای خواهند داشت و بیشترین اثر ممکن را بر فراگیر خواهند گذاشت.

.

به یاد بیاورید روزی را که آموزگار شما،کتاب را گشود و گفت:

– ” امروز می خواهیم قضیه ی فیثاغورث را ثابت نماییم!”

– ” موضوع امروز ما “لف و نشر” است!”

– ” صفحه ی بیست و چهار کتاب را باز کنید تا تاریخ “سلسله ی قاجاریه” را آغاز نماییم!”

کتاب را می گشودید و تن به درسی می دادید که هیچ پیش آگهی درباره ی آن نداشتید! یادگیری در پایین ترین سطح خود جاری می شد و به حفظ کردن مُشتی داده منتهی می شد و شاید روزی که آزمون داده و قبول می شدید هنوز درک درستی از داده هایی که در آزمون، بازپس داده بودید نداشتید.

.

حالا در نظر بگیرید که یک نرم افزار چندرسانه ای، در دل یک بازی یا با انبوه داده های صدا، فیلم، متن، عکس، گام به گام شما را همراهی نماید، آن گاه از شما آزمون بگیرد و هرجا پاسخ نادرستی را دریافت کرد شما را به موضوع بازگرداند و دوباره آموزش را شروع کند و اگر باز نتیجه نگرفتید شما را به سایت های مورد نظر راهنمایی نماید و شما را از راه گوگل پلاس یا دیگر ابزارهای شبکه ی اجتماعی با یک استاد فن، رو به رو نماید و شما، زنده، پویا و هم زمان با پرسش و پاسخ به نتیجه ی مورد نظر خود برسید.

این شیوه هنوز با مدرسه، شباهت های بسیار دارد و خودش نوعی مدرسه است.

.

حالا در نظر بگیرید که موضوعی را پیدا نموده اید:

خط ماژینو” شما از این موضوع هیچ آگاهی ویژه ای ندارید اما چون مربوط به جنگ جهانی دوم است و شما به این جنگ و علت ها  و دلایل بروز آن علاقه مند هستید، آن را در دنیای رسانه جستجو می نمایید. شما داده های فراوانی پیدا می کنید اما این داده ها، خام هستند و ارزش چندانی ندارند.

شما با این داده ها به نتیجه های تازه ای می رسید و راه کارهای نوینی را برای جلوگیری از بروز جنگ پیدا می کنید و از آن، یک فیلم مستند می سازید (ابزار IT در تدریس) و یا یک نرم افزار چند رسانه ای و شاید هم  یک کنفرانس اماده می کنید.

آن گاه از راه اینترنت و یا به طور مستقیم در یک دانشکده ی تاریخ حاضر می شوید و موضوع خود را ارایه می نمایید. این دانشگاه ممکن است در مشهد باشد و یا در دانشگاه استنفورد.

پس از دفاع از طرح خود، دانشگاه به نسبت کیفیت و ارزش کار شما، تایید چند واحد درسی را به شما خواهد داد و اثر شما را به رسانه ها معرفی خواهد نمود.

رسانه ها با دیدن کار شما و تعیین ارزش برای آن ممکن است این اثر را از شما خریداری و آن را به نام شما سند زده و منتشر نمایند.

شما بنا به علاقه ی خود واحدهایی را که دوست دارید انتخاب و در دانشگاه ها و مراکز گوناگون علمی و آموزشی، آن ها را پاس می نمایید و پس از رسیدن به میزان لازم، مدرک معادل دیپلم، فوق دیپلم و یا بالاتر را دریافت خواهید نمود.

به داشتن چنین مدرکی فکر کنید و به این بیاندیشید که شما با دستیابی به همه ی چیزهایی که دوست داشته اید و کار بر روی آن ها و پردازش آن ها، آن را گرفته اید.

پژوهش های خود را ادامه می دهید و به دریافت مدارک بالاتر و ارزشمندتر، دست خواهید یافت.

شما، به طور دقیق، در مسیری قرار داشته اید که آفرینش برای شما در نظر داشته و به همین منظور استعدادها و توانایی های ویژه ای را هم برای شما تدارک دیده است.

هر کسی را بهر کاری ساختند  میل آن را در دلش انداختند

**********

.

– جهان رسانه، فضای لازم را برای رشد و پرورش این توانمندی ها به شما داده است و شما در برابر آن، به سود و مدرک لازم دست پیدا نموده اید.

– شما جهان رسانه را با دادن اطلاعات تازه، به روز نموده اید، اطلاعاتی که برای دیگران داده خواهند بود تا آن ها با کمک آن داده ها، به اطلاعات تازه تری دست یابند و اطلاعات آن ها، خود، داده هایی تازه برای دیگران و دیگران خواهد شد.

.

 

شکل گرفتن رسانه در دل واقعیت افزوده، پیچیده تر شدن و کاربردی تر شدن تکنولوژی در دنیای رسانه، رسانه های فردا را به چیزی فراتر از آنچه امروز می اندیشیم در می آورد و رسانه با این توانمندی و گستردگی، بسیار بیشتر از نقش یک مدرسه در جامعه تاثیرگذار خواهد بود.

.

رسانه به همراهی فن آوری نوین و گجت ها (ابزارهای کوچک الکترونیکی، مکانیکی که کار ویژه ای را انجام می دهند همانند یک ضبط کننده ی صدا) که روز به روز کاربردی تر و پیشرفته تر می شوند، به راحتی از نوشتن حروف الفبا تا آموزش زبان انگلیسی و مفاهیم پیشرفته ی ریاضی و مهندسی را می آموزد.

این گجت ها به زودی کاربردی تر شده و هر کدام یکی از حواس ما را تقویت خواهند نمود. آن ها حتی می توانند در درون بدن ما فعال شده، مغز، قلب، چشم ها، گوش ها، ماهیچه ها و سایر اعضای بدن را هدف گرفته، به همراهی و یا قدرتمندتر نمودن آن ها بپردازند.

گجت های آموزشی ویژه نیز پدید خواهند آمد که هم به آموزش خواهند پرداخت و هم برای همیشه، همراه ما خواهند بود. فرض کنید مغز شما، با کمک یک گجت بتواند به تمام شاهنامه دسترسی داشته باشد، یک گجتِ لنز که بر روی چشم شما قرار گرفته، شاهنامه را بر روی شبکیه ی چشم شما زیرنویس نماید و شما بی نیاز از حافظه، آن را برای دیگران می خوانید!

این یک رویا نیست و هر دم باید شکیبای چنین گجت هایی باشیم!

گجت ها، پیش از هر چیز ابزارک های رسانه ای خواهند بود. این ابزارک ها هم در آموزش و هم در به یاد آوری و بهبود حافظه، پشتیبانِ قدرتمند ما خواهند بود.

 

 

**********

رسانه ها در دسترس هستند و در هرجایی همراه شما هستند.

آموزش جدیدی که به زودی به آن نیاز خواهیم داشت، آموزش کپسولی است:

قرار است قرمزی چشم را در یک عکس ترمیم نمایید، نیازی نیست فتوشاپ را بیاموزید با نوشتن جمله ی : “حذف قرمزی چشم در عکس” در رسانه بدون هیچ آموزش حرفه ای و رفتن به کلاس و …، به سادگی با پیمودن و انجام گام هایی که رسانه به شما آموزش خواهد داد، کار خود را به پیش می برید.

.

در جهان آینده، فرصتی برای آن که همه ی چیزهای مورد نیاز خود را بیاموزید، نخواهید داشت. شما با کمک آموزش های کپسولی رسانه ای، با طی نمودن چند گام، مشکل پیش آمده ی خود را با یک یا چند ابزار از یک نرم افزار برطرف خواهید نمود.

.

رسانه، در آموزش پایه نیز با استفاده از صدا، فیلم، متن، عکس گام به گام با شماست و روی آوردن تکنولوژی به Interactive به شما کمک می کند تا با سیستم، به صورت شبه هوشمندتعامل داشته باشید و زمانی که سیستم متوجه شود که شما به خوبی آموزش ندیده اید بارها و بارها شما را بازمی گرداند تا آن که در آموزش پخته و کارآزموده شوید.

.

رسانه از آموزش خسته نمی شود.

هر زمان که آماده بودید، نفس تازه کنید، دکمه ی سیستم را بزنید و وارد جهان رسانه ها شوید، آموزگار مجازی خود را، خود برگزینید و تا هر زمان که توان داشتید، آموزش را پی بگیرید.

درست در همان لحظه ای که نیاز به حرکت داشتید، ادامه ی درس را در گَجِت خود بریزید و هدفون خود را  روی گوش های خود قرار دهید و سپس در حالی که سوار بر دوچرخه، رکاب می زنید، درس را پی بگیرید. شاید هم توی اتوبوس نشسته اید و راهی طولانی در پیش روی شماست، منتظر عینک هایی باشید که با ۷۲ اینچ تصویر سه بعدی، بر چشم می زنید و دوباره گام به جهان رسانه ها خواهید نهاد.

.

آموزش در رسانه، جا، زمان، ندارد. هر زمان، هر کجا!

.

فقط به زمان های ناکارآمد و کم بازدهِ راه رفتن، سوار اتوبوس بودن، کوه نوردی، خوردن خوراک، …، بیاندیشید که با کمک رسانه و گجت های گوناگون، از همه ی آموزش های مورد نیاز شما پر خواهند شد.

من در آرمان شهر دانش و فرهنگ، با هنرجویان و دانش آموزان خود همواره در ارتباط هستم و در هرکجا که باشند، پاسخ گوی پرسش های آنان خواهم بود! این وب سایت به عنوان رسانه، میان ما پیوندی استوار و همیشگی ایجاد نموده است!

.

شاید بپرسید: پس ورزش چی؟

من نمی دانم کدام یک از شما با ورزش در مدرسه یک ورزش کار حرفه ای شده اید. شاید یک مربی ورزش، شما در کلاس ورزش به راه انداخته باشد اما گجت های گوناگونی هستند که گام به گام همراه شما در یک فعالیت ورزشی همراه شما خواهند بود و در کنار کنترل فشار، ضربان قلب، نبض، … و کنترل بیماری های شما، به شما آموزش می دهند و به عنوان مثال، زمانی که در یک فعالیت ورزشی، دست خود را بیش از حد بالا برده باشید که توپ به خطا برود، به شما آن را گوشزد می نمایند.

.

شاید بپرسید: دیگر در رسانه، اخلاق و تربیت جایی ندارد!

چرا؛ اخلاق و تربیت پیش از هر چیز باید درونی شوند و این که به زور کسی را در جایی بنشانی و برایش از اخلاق و تربیت حرف بزنی، نه او با اخلاق می شود و نه با تربیت.

شاید پاسخ آزمون اخلاق و تربیت را درست بدهد و برای هر پرسش سخن چند آدم معروف را بیاورد و چندین بیت شعر را هم ضمیمه کند، همین انسان، چون به خلوت برود، آن کار دیگر نمی کند؟

صِرف این که پاسخ آزمون های شما را درست داده است، آیا آموزش های شما در او درونی شده است؟

بیایید اخلاق و تربیت را خُرد کنیم و به اجزای گوناگونی تبدیل کنیم و آن را همچون نفس در رسانه و شرکت و ان جی او، بدمیم!

اما در دنیای رسانه، فیلم، صدا، متن، عکس، بسیار بیشتر از آن چه شما در سخنرانی خود داشته اید، اثر خواهند گذاشت!

.

شاید بپرسید: پس جایگاه آفرینش و طبیعت در رسانه کجاست؟

اولین آن در تلفن همراه جی پی اس دار شماست و این که با داشتن چنین ابزاری که خود یک رسانه ی بسیار ارزشمند و مفید است، هرگز در طبیعت گم نخواهید شد، اگرچه در بیابان های دوردست و یا برفراز کوه های بلند باشید.

دو دیگر آن که فرزندان ما در کنار واقعیت پیرامون خود، واقعیت افزوده خواهند داشت.

دور نیست که شما به گُلی نگاه کنید و در کنار چشم شما نام آن و ویژگی های آن بیاید و یا به کوهی نگاه کنید و تمام اطلاعات جغرافیایی آن را به چشم ببینید و از میان راه های پر پیچ و خم آن راه درست خود را پیدا نمایید و یا به یک اثر هنری نگاه کنید و انگار استاد راهنمایی دانا در کنار شما ایستاده است و آن را از دید هنری و قاب بندی و ترکیب بندی برای شما توصیف می نماید!

.

اما، رسانه، کارگروهی و هم اندیشی را نیز از یاد نبرده است!

نمونه ی بارز آن، شبکه های اجتماعی است.

در شبکه های اجتماعی شما اندیشه هایتان را به اشتراک می گذارید و از اندیشه های به اشتراک گذاشته شده ی دیگران آگاهی پیدا می کنید و چنان که اندیشه های شما به نقد و بررسی گذاشته خواهد شد، شما نیز دیدگاه های دیگران را کند و کاو خواهید نمود و هریک، دیدگاه و اندیشه ی دیگران را ارزیابی و بهینه خواهد نمود.

 

زمانی که ده ها دیدگاه موافق و مخالف نظر خود را بخوانید، می توانید اندیشه ی خود را به بهترین صورت ممکن پردازش، پالایش و بهینه سازی نمایید و مگر فرآیند یاددهی، یادگیری جز این است؟

گروه ها، کارهای گروهی را پیش می برند. هر فرد نتیجه ی کار فردی خود را به گروه می سپارد تا پالایش شود و گروه، یک محصول مشترک را بعنوان کار گروه، عرضه می نماید .

اگر کار گروهی را کنار هم نشستن و برخورد رو در رو می دانید، چنین کاری در شرکت ها و ان جی او ها به خوبی شکل خواهد گرفت اما اینجا، در یک کار گروهی، آدم هایی کنار هم گرد می آیند که شاید فرسنگ ها و فرسنگ ها از یکدیگر دور هستند و جمع شدن آن ها در یک مکان، ممکن نیست.

در دنیای رسانه، همگی در یک محله ایم و نه، در یک خانه ایم، رو در رو، در تعامل، هم اندیشی، هم فکری، هم راهی و هر یک پلی برای اندیشه ی دیگری هستیم که فراتر از آن چه هست، پیش برود و دیگران را به پیش ببرد.

در چنین جهانی هیچکس تنها نیست.

در چنین دنیایی، همگان که همه چیز را می دانند، گرد هم آمده اند، پس هرکس، به پشتوانه ی میلیاردها انسان، همه چیز را می داند.

*****

از شما می پرسم:

– “چه باید کرد؟”

– چه چیزی هست که رسانه نتواند در آن مهم ترین نقش را ایفا کند و بالاترین اثر موجود را بگذارد؟

– کدام ابزاری این گونه به درونی ترین اندیشه ها و احساس های ما سر و کار دارد و می تواند در آن بالاترین ضریب نفوذ را بگذارد؟

– آموزش در چه جایی به جز رسانه، این همه توانایی انتخاب گذاشته است؟ کافی است نوع هوش خود را از میان هوش های چندگانه برگزینید و هزاران مدل آموزشی را در رسانه پیدا نمایید.

پس بیایید از همین امروز به نقش رسانه ای و جایگزینی آن به جای مدرسه بیشتر و بیشتر بیاندیشیم!

 

 

بیاندیشیم، 

بسیار هم!

**********

 

..
.

مهرداد

Edutopia.ir

“در بهره برداری از نگاره های آرمان شهر دانش و فرهنگ نام و پیوند به این پایگاه را از یاد نبرید!”

برای چاپ و نشر، اجازه ی کتبی لازم است.

دیدگاه های خود را درج نمایید!

سربلند و پیروز باشید!

468 ad

نوشتن دیدگاه